बाळासाहेब ठाकरेंनी का घेतला होता शिवसेना सोडायचा निर्णय ? 

दिनांक १९ जुलै १९९२ दै. सामनाची हेड लाईन होती “अखेरचा जय महाराष्ट्र”

ऐकून धक्का बसला ना ?

सकाळचा पेपर हातात आल्यावर पूर्ण महाराष्ट्रभर खळबळ उडाली. बाळासाहेब ठाकरेंनी शिवसेना सोडायचा निर्णय जाहीर केला होता. शिवसैनिकांचा ठोका चुकला. का चुकू नये ज्या बाळासाहेबांनी रक्ताचं पाणी करून शिवसेना उभी केली तेच शिवसेना सोडत होते. अखेर घडलं तरी काय होतं ज्या मुळे बाळासाहेबांनी असा टोकाचा निर्णय घेतला होता? 

जेष्ठ पत्रकार प्रकाश अकोलकर यांनी आपल्या जय महाराष्ट्र या पुस्तकात हा किस्सा सांगितला आहे.

1966 साली व्यंगचित्रकार बाळ ठाकरेंनी मराठी माणसांच्या प्रश्नासाठी शिवसेना काढली आणि ते शिवसेना प्रमुख बाळासाहेब ठाकरे बनले. त्यांच्यासोबत अनेक कार्यकर्ते जोडले गेले. सुरवातीच्या काळात बळवंत मंत्री, माधव देशपांडे, श्याम देशमुख हे तर नंतर थोड्याच दिवसात मनोहर जोशी, प्रमोद नवलकर, सुधीर जोशी , छगन भुजबळ हे शिवसेनेचे नेते होते. 

पण बाळासाहेब हे त्यांचे अनभिषिक्त सम्राट होते. रस्त्यावरच्या शिवसैनिकांनी त्यांना ही पदवी दिली होती. मुंबईत शिवसेना रुजली, मोठी झाली. पक्ष जसा मोठा होऊ लागला तसा दबक्या आवाजात बाळासाहेबांच्या हुकूमशाही विरुद्ध आवाज निर्माण होऊ लागला. पण बाळासाहेबांची मोहिणीच कार्यकर्त्यांमध्ये इतकी होती की बाकीचे नेते काही करू शकत नव्हते.

साधारण 1985 नंतर शिवसेनेत ठाकरेंच्या पुढच्या पिढीचा वावर सुरू झाला. बाळासाहेबांच्या पुतण्या राज हा त्यांची सेम फोटोकॉपी असल्याची चर्चा झडू लागली. तीच भाषणशैली, तसेच हावभाव. शिवसेनाप्रमुखांच प्रतिबिंब म्हणून त्यांचा उल्लेख केला जावू लागला येऊ.1988 साली भारतीय विद्यार्थी सेनेचा प्रमुख त्यांची नियुक्ती झाली. 

हे ही वाचा – 

याच दरम्यान बाळासाहेबांचे चिरंजीव उद्धव ठाकरे सुद्धा संघटनेमध्ये सक्रिय झाले होते. याच कारणामुळे जुने कार्यकर्ते अस्वस्थ होवू लागले. अशातच 1990 च्या निवडणूकीत प्रचारात जोर लावून देखील शिवसेनेच्या पदरी अपयश आलं. 1991 साली या वातावरणात पहिली ठिणगी पडली ती छगन भुजबळांनी शिवसेना सोडल्यावर. 

बाळासाहेबांच्या खालोखाल लोकप्रिय असलेल्या भुजबळांनी पक्ष सोडला पण शिवसैनिकांनी त्यांना माफ केलं नाही. फितूर सूर्याजी पिसाळ बरोबर तुलना करण्यात आलेले भुजबळ अनेक दिवसापर्यंत मुंबईत खुलेआम फिरू शकले नव्हते. मात्र या वातावरणाचा फायदा घेवून असंतुष्ट नेत्यांनी थेट बोलण्यास सुरवात केली.

यात आघाडीवर होते माधव देशपांडे. शिवसेना स्थापन पासूनचे ते नेते होते. अख्खी हयात आपण घराणेशाही विरुद्ध लढण्यात घालवली आणि याच शिवसेनेत घराणेशाही आणली जात आहे असा खुला आरोप त्यांनी केला. 

“शिवसैनिकांनी निष्ठेने उभ्या केलेल्या संघटनेचा नाश, ठाकरे हे पुत्र व पुतण्याच्या नादी लागून करत आहेत”. पत्रकार परिषदेत देशपांडे गरजले. शिवसेनाप्रमुखांच्या संतापाचा स्फोट झाला. 

यातून त्यांनी हा राजीनाम्याचा धक्का दिला. सगळ्यांना बेसावध क्षणी खिंडीत गाठले.

19 जुलैच्या सामनाच्या अग्रलेखात बाळासाहेब म्हणतात,

“शिवसेना ही आमची किंवा आमच्या कुटुंबाची खाजगी मालमत्ता नाही. निरोप घेताना मनास असंख्य यातना डसत असल्या, डोळे पाण्याने डबडबले जरी असले तरी आमच्या मनोदेवतेचा हाच ‘कौल’ आहे. प्राप्त परिस्थितीत तो अपरिहार्य आहे.”

साहेबांच्या या हृदयाला पीळ पाडणाऱ्या शब्दांनी शिवसैनिक हेलावले. बाळासाहेबांशिवाय शिवसेनेचा कोणी विचारच करू शकत नव्हतं. भर पावसात शिवसेना भवनापुढे गर्दी करण्यात आली.  हजारो कार्यकर्त्यांनी घातलेल्या प्रेमाच्या या साकड्यानंतर दुसऱ्या दिवशी संध्याकाळी सभा झाली. सभेला तुफान गर्दी झाली होती. 

बाळासाहेबांनी शिवसैनिकांच्या आवाहनाला प्रतिसाद दिला, 

“विस्तव म्हणून वागणार असाल तर केवळ तुमच्या प्रेमापोटी मर्द शिवसैनिकांचे नेतृत्व आपण करणार आहोत. जे नामर्द आहेत त्यांनी शिवसेनेतून चालते व्हावे!” 

एका फटक्यात पक्षांतर्गत विरोधकांना गार करण्यात आले होते. शिवसेनेचा रिमोट आपल्याच हातात राहणार  हे बाळासाहेबांनी सिद्ध केले होते.

बाळासाहेबांनी राजीनामा देण्याची ही पहिली घटना नव्हती. 1978 च्या महानगरपालिकेच्या दारुण पराभवानंतर देखील बाळासाहेबांनी भर सभेत खिशातून राजीनामा काढला होता. पण तेव्हाही तुम्ही जाल तर आमच्या प्रेतावरून असा आकांत शिवसैनिकांनी केला होता.

हे ही वाचा –